Arapça B1, ders 5: IV. bab (أَفْعَلَ)

Arapça B1, ders 5: IV. bab (أَفْعَلَ): temel bilgiler
Arapça B1, ders 5: IV. bab (أفعل) Daha fazlası için şuraya da göz at: Muslim Alim.
Kökün önünde bir hemze: işte IV. bâb!
Ders hedefleri
- IV. bâbı tanı ve çek
- إِفْعال masdarını ve ortaçları yap
- Fiili nasıl geçişli yaptığını gör
Kelime bilgisi
- أَرْسَلَgönderdi
- أَخْرَجَçıkardı
- أَدْخَلَiçeri koydu
- أَعْلَمَbilgilendirdi
- أَحْسَنَgüzel yaptı
- رِسالَةmektup, mesaj
- حَقيبَةçanta
- وَرَقَةkâğıt yaprağı
- ظَرْفzarf
- خَبَرhaber
Okunacak metin
أَرْسَلَتْ سَميرَةُ رِسالَةً إِلى صَديقَتِها.
أَخْرَجَتْ مِنَ الحَقيبَةِ وَرَقَةً وَأَدْخَلَتْها في الظَّرْفِ.
ثُمَّ أَعْلَمَتْ أُمَّها بِالخَبَرِ.
فَقالَتِ الأُمُّ: أَحْسَنْتِ يا بُنَيَّتي.
Çeviriyi göster
Samira arkadaşına bir mektup gönderdi.
Çantadan bir kâğıt çıkardı ve zarfın içine koydu.
Sonra annesine haberi verdi.
Anne dedi ki: aferin, canım kızım.
Açıklanan kural
IV. bâb أَفْعَلَ diye yazılır: başa, çiftlenme veya uzatma olmadan bir hemze-i kat' (أَ) eklenir. Örnek: خَرَجَ (çıkmak) → أَخْرَجَ (çıkarmak).\nBaşlıca anlam: geçişsiz bir fiili geçişli yapar (دَخَلَ girmek → أَدْخَلَ içeri koymak; نَزَلَ inmek → أَنْزَلَ indirmek) veya “haber vermek” demektir (أَعْلَمَ). Tarz da bildirebilir: أَحْسَنَ (iyi yapmak).\nGeniş zaman: يُفْعِلُ (ön ekte damma, hemze kaybolur): يُخْرِجُ. Masdar: إِفْعال (إِخْراج, إِدْخال, إِرْسال, إِحْسان). Ortaçlar: مُفْعِل (etken) ve مُفْعَل (edilgen).\nNot: geniş zamanda hemze artık yazılmaz; geçmiş zamanda ve masdarda cümle ortasında bile her zaman okunan bir hemzedir.
| Kök | geçmiş | muzâri | fiil isim (masdar) | ism-i fâil |
|---|---|---|---|---|
| ر س ل | أَرْسَلَ | يُرْسِلُ | إِرْسال | مُرْسِل |
| خ ر ج | أَخْرَجَ | يُخْرِجُ | إِخْراج | مُخْرِج |
| د خ ل | أَدْخَلَ | يُدْخِلُ | إِدْخال | مُدْخِل |
| ع ل م | أَعْلَمَ | يُعْلِمُ | إِعْلام | مُعْلِم |
| ح س ن | أَحْسَنَ | يُحْسِنُ | إِحْسان | مُحْسِن |
Etkileşimli problem
Her IV. bâb fiilinin geniş zamanını yaz.
Yazma sırası sende
أَرْسَلَ, أَخْرَجَ ve أَدْخَلَ ile geçmiş zamanda üç cümle yaz, sonra onları geniş zamana çevir.
10 düzeltmeli çalışma kâğıdı
Bir alıştırma seç. Her cevap hemen, açıklamasıyla birlikte düzeltilir.
Hangi fiil IV. bâbdandır?
- رَسَّلَ
- راسَلَ
- أَرْسَلَ
- اِسْتَرْسَلَ
أَخْرَجَ fiilinin muzârisi nedir?
- يَخْرُجُ
- يُخْرِجُ
- يَتَخَرَّجُ
- يُخَرِّجُ
أَدْخَلَ fiilinin mastarı nedir?
- إِدْخال
- دُخول
- تَدْخيل
- مُداخَلَة
أَرْسَلَ fiilinin ism-i fâili nedir?
- مُرْسَل
- رَسول
- مُراسِل
- مُرْسِل
أَعْلَمَ fiilinin ism-i mef'ûlü nedir?
- مُعْلِم
- مَعْلوم
- مُعْلَم
- عالِم
IV. bâb خَرَجَ gibi bir fiile sıklıkla ne yapar?
- meçhul yapar
- geçişli yapar (çıkarmak)
- olumsuz yapar
- çoğul yapar
Tamamla: هُوَ ___ الرِّسالَةَ (gönderir).
- يُرْسِلُ
- يَرْسِلُ
- يُرَسِّلُ
- يُراسِلُ
إِحْسان hangi fiilden gelir?
- حَسَّنَ
- حَسُنَ
- تَحَسَّنَ
- أَحْسَنَ
أَعْلَمَ ne anlama gelir?
- bir konuyu incelemek
- bilmek
- haber vermek
- öğrenmek
أَخْرَجَ fiilindeki hemze muzâri (şimdiki zaman) biçiminde ne olur?
- ي olur
- kaybolur
- ikilenir
- başta kalır
“kâğıt yaprağı” Arapçada nasıl söylenir?
- أَعْلَمَ
- أَرْسَلَ
- وَرَقَة
- حَقيبَة
“IV. bâb: bilinmesi gereken biçimler” tablosunda “ح س ن” için (“mastar” sütunu) hangi biçim doğrudur?
- إِحْسان
- إِخْراج
- إِدْخال
- إِرْسال
Cümleyi hangi kelime tamamlar? Anlamı: “Çantadan bir kâğıt çıkardı ve zarfın içine koydu.” أَخْرَجَتْ مِنَ الحَقيبَةِ وَرَقَةً _____ في الظَّرْفِ.
- أَعْلَمَتْ
- بُنَيَّتي
- صَديقَتِها
- وَأَدْخَلَتْها
“içeri koydu” Arapçada nasıl söylenir?
- ظَرْف
- أَدْخَلَ
- وَرَقَة
- أَخْرَجَ
Bu kelimeye hangi Arapça tanım uyar? رِسالَة
- كتاب يُرسَل
- أخبر
- بعث
- فعل الحسن
Bu kelime ne anlama gelir? أَحْسَنَ
- gönderdi
- zarf
- çıkardı
- güzel yaptı
Bu kelime ne anlama gelir? خَبَر
- mektup, mesaj
- haber
- içeri koydu
- güzel yaptı
Cümleyi hangi kelime tamamlar? Anlamı: “aferin, sevgili kızım.” _____ يا بُنَيَّتي.
- وَرَقَةً
- أَرْسَلَتْ
- أَحْسَنْتِ
- أَخْرَجَتْ
Bu kelime ne anlama gelir? أَعْلَمَ
- çıkardı
- bilgilendirdi
- zarf
- güzel yaptı
“IV. bâb: bilinmesi gereken biçimler” tablosunda “خ ر ج” için (“mâzi” sütunu) hangi biçim doğrudur?
- أَحْسَنَ
- أَعْلَمَ
- أَخْرَجَ
- أَدْخَلَ
Dersin tamamı; yazdırmaya, saklamaya ya da çevrimdışı tekrar etmeye hazır.