İsim cümlesi: “olmak” fiili yok

İsim cümlesi: “olmak” fiili yok: temel bilgiler
Arapça isim cümlesini (mübtedâ ve haber), إن ve كان’yi Kur’an ayetleri ve düzeltmeli 10 alıştırmayla öğren. Daha fazlası için şuraya da göz at: Muslim Alim.
Şimdiki zamanda Arapça “olmak” fiilini kullanmaz: özneyi (mübtedâ) hakkında söylenen sözün (haber) yanına koyarsın. İsim cümlesi budur.
Arapçada “-dir” yok: iki kelime yeter.
Arapça şimdiki zamanda “olmak” fiilini kullanmaz: özneyi (mübteda) hakkında söylenen sözün (haber) yanına koyarsın. Buna isim cümlesi denir.
Önemli noktalar
- İsim cümlesi = mübteda (özne) + haber (bilgi). İkisi de ref hâlindedir (damme): اللَّهُ غَفُورٌ = Allah bağışlayıcıdır.
- Mübteda belirlidir (ال ile, özel isim, zamir); haber çoğu zaman belirsizdir: الْحَمْدُ لِلَّهِ.
- Haber bir sıfat, bir isim ya da bir edat öbeği olabilir (لِلَّهِ, فِي الْأَرْضِ).
- إِنَّ (“şüphesiz”) mübtedayı nasb hâline sokar (fetha): إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ.
- كانَ (“idi”) haberi nasb hâline sokar: كانَ اللَّهُ غَفُورًا.
| Cümle | Mübteda | Haber |
|---|---|---|
| اللَّهُ غَفُورٌ | اللَّهُ | غَفُورٌ |
| الْكِتابُ كَبِيرٌ | الْكِتابُ | كَبِيرٌ |
| هُوَ رَحِيمٌ | هُوَ | رَحِيمٌ |
Kur'an’dan örnekler
ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَٰلَمِينَ
Mübteda (الحمد) + haber (لله).
فَإِنِ ٱنتَهَوْا۟ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ
إنّ + nasb hâlinde özne + ref hâlinde haber.
فَإِنِ ٱنتَهَوْا۟ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ
Haberi iki sıfat olan isim cümlesi.
وَمَغَانِمَ كَثِيرَةً يَأْخُذُونَهَا وَكَانَ ٱللَّهُ عَزِيزًا حَكِيمًا
كان + ref hâlinde özne.
10 düzeltmeli çalışma kâğıdı
İsim cümlesi şununla başlar…
- isim
- fiil
- edat
- olumsuzluk
اللَّهُ غَفُورٌ cümlesinde mübteda nedir?
- اللَّهُ
- hiçbiri
- غَفُورٌ
- الاثنان
اللَّهُ غَفُورٌ cümlesinde haber nedir?
- غَفُورٌ
- اللَّهُ
- hiçbiri
- الاثنان
هُوَ رَحِيمٌ ne anlama gelir? هُوَ رَحِيمٌ
- o merhametlidir
- o merhametliydi
- merhametli ol
- o (dişi) merhametlidir
Basit bir isim cümlesinde mübtedanın sonundaki hareke hangisidir?
- fetha
- sukun
- damme
- kesre
إِنَّ sonrasında özne ne alır…
- fetha (nasb hâli)
- kesre
- sukun
- damme
إِنَّ ne anlama gelir? إِنَّ
- değil
- eğer
- şüphesiz
- -ince, -diği zaman
Hangi cümle isim cümlesidir?
- ذَهَبَ الرَّجُلُ
- قالَ اللَّهُ
- اقْرَأْ
- الْحَمْدُ لِلَّهِ
كانَ sonrasında haber ne alır…
- fetha (nasb hâli)
- kesre
- damme
- hiçbir şey
كانَ اللَّهُ غَفُورًا ne anlama gelir? كانَ اللَّهُ غَفُورًا
- Allah bağışlar
- Allah bağışlayıcıdır
- Allah bağışlayıcıydı
- bağışla, Allah
Bu kelime ne anlama gelir? الْكِتابُ كَبِيرٌ
- büyük bir kitap
- bir kitap yazdı
- kitap büyüktü
- kitap büyüktür
الْكِتابُ كَبِيرٌ cümlesinde haber hangi kelimedir? الْكِتابُ كَبِيرٌ
- الْكِتابُ
- ال
- كَبِيرٌ
- الْكِتابُ كَبِيرٌ
هُوَ رَحِيمٌ cümlesinde mübteda hangi kelimedir? هُوَ رَحِيمٌ
- رَحِيمٌ
- هُوَ
- رَحِيمٌ هُوَ
- hiçbiri
“Mübteda” neyi ifade eder?
- isim cümlesinin öznesini
- fiili
- edatı
- nesneyi
Haber bir edat öbeği olabilir mi?
- Hayır, asla
- Yalnızca fiil
- Yalnızca zamir
- Evet
إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ cümlesinde hangi kelime nasb hâlindedir? إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ
- غَفُورٌ
- إِنَّ
- اللَّهَ
- hiçbiri
كانَ اللَّهُ غَفُورًا cümlesinde hangi kelime nasb hâlindedir? كانَ اللَّهُ غَفُورًا
- اللَّهُ
- غَفُورًا
- كانَ
- hiçbiri
Mübteda genellikle…
- belirlidir
- bir fiildir
- nasb hâli
- bir edattır
İsim cümlesinde şimdiki zamanda “-dir” nasıl ifade edilir?
- هَلْ ile
- لَمْ ile
- ال ile
- kelime yoktur, ima edilir
Hangi cümle fiil cümlesidir?
- الْكِتابُ كَبِيرٌ
- هُوَ رَحِيمٌ
- كَتَبَ الرَّجُلُ
- اللَّهُ غَفُورٌ
Dersin tamamı; yazdırmaya, saklamaya ya da çevrimdışı tekrar etmeye hazır.