Durma (vakf) ve yeniden başlama (ibtida) kuralları

Durma (vakf) ve yeniden başlama (ibtida) kuralları: temel bilgiler
Vakf ve ibtidâ: Bir kelimede nasıl duracağını (sükun, ة’nin h okunması, fetha tenvininin elif okunması) ve doğru yeniden başlamayı öğren. Renk kodlu ayetler ve düzeltmeli 10 alıştırma. Daha fazlası için şuraya da göz at: Muslim Alim.
Durmanın (vakf) ve yeniden başlamanın (ibtidâ) kuralları vardır: anlam tamamlandığında dur, kelimenin sonunu değiştir ve anlamı bozmadan yeniden başla.
İçerik bir öğretmen tarafından inceleniyor: lütfen kendi öğretmeninle doğrula.
Nefesin yetmezse bir kelimede dur, hiçbir zaman kelimenin ortasında değil, ve doğru yerde yeniden başla.
3 adımda anla
- AnlaNerede durulur? İdeal olan vakf-ı tamdır (anlam tamamlanmıştır, çoğu zaman ayet sonu). Anlam tamamlanmamışsa biraz öncesinden yeniden başla.
- Fark etKelimenin sonu nasıl değiştirilir? Son harekeyi at: sükun koy (ٱلْعَٰلَمِينَ). ة sakin bir “h” olur (ٱلْجَنَّةِ → ٱلْجَنَّهْ). Fetha tenvini elife dönüşür (med-i ıvaz). Damme ve kesre tenvini sükunla okunur.
- OkuYeniden başlama (ibtida): tam anlam veren bir kelimeyle başla, anlamı değiştiren bir kelimeyle asla. Başlangıçta hemze-i vasl telaffuz edilir.
Kur'an’dan örnekler
- kelimenin sonunda tâ-i merbûta (“h” ile durulur)
- med-i ıvaz (durunca 2 hareke)
Mor renkte te-i merbuta, kahverengi renkte fetha tenvini: ikisi de dururken değişir.
Önemli noktalar
- Vakf-ı tam: anlam tamam.
- Kelime sonu: sükun, ة → h, fetha tenvini → elif.
- Kelimenin ortasında asla durma.
Düzeltmeli alıştırmalar (10 soru)
Dururken ة şuna dönüşür…
- sâkin bir he
- bir elif
- bir vav
- bir yâ
Dururken fetha tenvini şuna dönüşür…
- bir elif
- bir sükun
- bir he
- bir yâ
Kısa bir harekede (ـِ) dururken şunu koyarsın…
- bir sükun
- bir şedde
- 6 harekelik bir med
- hiçbir şey
Nerede asla durmamalısın?
- kelimenin ortasında
- ayet sonunda
- bir م işaretinde
- bir isimde
Vakf-ı tâm şöyle bir duruştur…
- anlamın tamamlandığı
- ayetin başladığı
- med yaptığın
- zorunluluktan durduğun
ٱلْعَٰلَمِينَ üzerinde dururken ne dersin…
- ٱلْعَٰلَمِينْ
- ٱلْعَٰلَمِينَا
- ٱلْعَٰلَمِينَهْ
- ٱلْعَٰلَمِينِ
رَحْمَةٌ üzerinde (damme tenvini) dururken şöyle dersin…
- رَحْمَهْ
- رَحْمَةٌ
- رَحْمَتُنْ
- رَحْمَتُو
Nefes aldıktan sonra yeniden başlarsın…
- anlamlı bir kelimeyle
- kelimenin ortasında
- herhangi bir harfle
- son medle
Vakf şununla yapılır…
- son harfte bir sükûn
- bir fetha
- bir kesre
- bir damme
Durduğun yerde anlam tamamlanmamışsa şunu yaparsın…
- biraz daha önceden başlarsın
- aldırmadan devam edersin
- sureyi baştan başlarsın
- orada tamamen bırakırsın
Dururken damme veya kesre tenvini şöyle okunur…
- elif ile
- bir ه ile
- sükûn ile
- şedde ile
Yeniden başlarken hemze-i vasl…
- düşer
- okunur
- her zaman kaybolur
- şeddeye dönüşür
Dersin bu pasajında hangi kural renklendirilmiştir? دًا
- kelimenin sonunda tâ-i merbûta (“h” ile durulur)
- med-i ıvaz (durunca 2 hareke)
- ج işareti: durmak câizdir
- م işareti: durmak gerekir
Dersin bu pasajında hangi kural renklendirilmiştir? ةُ
- ج işareti: durmak câizdir
- üç nokta: iki yerden birinde dur
- م işareti: durmak gerekir
- kelimenin sonunda tâ-i merbûta (“h” ile durulur)
Dersin hangi kuralı bu ayette renklendirilmiştir? ٱلْحَآقَّةُ
- kelimenin sonunda tâ-i merbûta (“h” ile durulur)
- صلى işareti: devam etmek daha iyidir
- sekte (nefes almadan duraklama)
- med-i ıvaz (durunca 2 hareke)
“İbtidâ” ne demektir?
- durmak
- uzatma
- gunne
- yeniden başlama
Dersin bu pasajında hangi kural renklendirilmiştir? ةٍ
- لا işareti: durma
- قلى işareti: durmak daha iyidir
- kelimenin sonunda tâ-i merbûta (“h” ile durulur)
- صلى işareti: devam etmek daha iyidir
“Vakf” ne demektir?
- durmak
- yeniden başlama
- sekme
- ıslık
Dersin bu pasajında hangi kural renklendirilmiştir? قًا
- med-i ıvaz (durunca 2 hareke)
- ج işareti: durmak câizdir
- لا işareti: durma
- م işareti: durmak gerekir
Dersin bu pasajında hangi kural renklendirilmiştir? بًا
- kelimenin sonunda tâ-i merbûta (“h” ile durulur)
- لا işareti: durma
- صلى işareti: devam etmek daha iyidir
- med-i ıvaz (durunca 2 hareke)
Kur'an metni: Tanzil projesi (Osmanlı imlası), asla değiştirilmez. Renklendirme, cpfair/quran-tajweed (CC BY 4.0) tecvid notlarından yola çıkar; bu site için tamamlanmış ve kontrol edilmiştir. Ses: Mishary Rashid Al-Afasy’nin okuyuşu. Kaynaklar
Dersin tamamı; yazdırmaya, saklamaya ya da çevrimdışı tekrar etmeye hazır.