Arapça B1, ders 11: haller ve i‘râb

Arapça B1, ders 11: haller ve i‘râb: temel bilgiler
Arapça B1, ders 11: haller ve i‘râb Daha fazlası için şuraya da göz at: Muslim Alim.
Son harekeye bak: sözcüğün işlevini söyler!
Ders hedefleri
- Merfû, mansûb ve mecrûru tanı
- Her işlev için doğru son harekeyi seç
- Gayri munsarif isimleri fark et
Kelime bilgisi
- مَرْفوعref hâli
- مَنْصوبnasb hâli
- مَجْرورcer hâli
- فاعِلfiilin öznesi
- مَفْعول بِهِdoğrudan nesne
- حَرْف جَرّedat
- مُبْتَدَأisim cümlesinin öznesi
- خَبَرhaber, yüklem
- هُدوءsakin
- جَوّhava, ortam
Okunacak metin
قَرَأَ الوَلَدُ الكِتابَ في الحَديقَةِ.
ثُمَّ سَأَلَ المُعَلِّمَ عَنْ مَعْنى كَلِمَةٍ.
أَجابَ المُعَلِّمُ بِهُدوءٍ وَكَتَبَ الجَوابَ عَلى السَّبّورَةِ.
كانَ الجَوُّ جَميلًا وَالأَوْلادُ سُعَداءَ.
Çeviriyi göster
Çocuk kitabı bahçede okudu.
Sonra öğretmene bir sözcüğün anlamını sordu.
Öğretmen sakince yanıtladı ve cevabı tahtaya yazdı.
Hava güzeldi ve çocuklar mutluydu.
Açıklanan kural
Arapçada bir ismin cümledeki işlevi, son harekesinden okunur (i'râb). Üç hâl vardır:\n• merfû (مَرْفوع): ــُ veya ــٌ: fiilin fâili (فاعِل), isim cümlesinin mübtedâsı ve haberi.\n• mansûb (مَنْصوب): ــَ veya ــً: doğrudan mef'ûl (مَفْعول بِهِ), كانَ'nin haberi, tarz hâli.\n• mecrûr (مَجْرور): ــِ veya ــٍ: edattan sonra ve idâfenin ikinci terimi.\nTenvinli biçim (ــٌ ــً ــٍ) belirsiz isimdir; tanımlıkla basit bir hareke kullanılır.\nGayri munsarif isimler (مَمْنوع مِنَ الصَّرْف) ne tenvin ne esre alır: mecrûr hâlde fatha alır (في مَدارِسَ). Bunlar arasında birçok kırık çoğul (مَدارِس, سُعَداء) ve çoğu yabancı özel ad vardır.\nKonuşmada son hareke çoğu zaman düşebilir; harekeli bir metni okurken ise şarttır.
| İşlev | Hâl | Belirli | Belirsiz |
|---|---|---|---|
| fiilin öznesi | مَرْفوع | الوَلَدُ | وَلَدٌ |
| doğrudan nesne | مَنْصوب | الكِتابَ | كِتابًا |
| edattan sonra | مَجْرور | الحَديقَةِ | حَديقَةٍ |
| idâfenin 2. terimi | مَجْرور | كِتابُ الوَلَدِ | كِتابُ وَلَدٍ |
Etkileşimli problem
Her işlevi hâliyle eşleştir.
Yazma sırası sende
Bir fâil, bir doğrudan mef'ûl ve bir edatlı öbek içeren bir cümle yaz ve her sonu harekele.
10 düzeltmeli çalışma kâğıdı
Bir alıştırma seç. Her cevap hemen, açıklamasıyla birlikte düzeltilir.
قَرَأَ الوَلَدُ ifadesinde الوَلَدُ hangi hâldedir?
- مَرْفوع
- مَنْصوب
- مَجْرور
- مَجْزوم
قَرَأَ الوَلَدُ الكِتابَ ifadesinde الكِتابَ hangi hâldedir?
- مَرْفوع
- مَجْرور
- مَجْزوم
- مَنْصوب
في الحَديقَةِ ifadesinde الحَديقَةِ hangi hâldedir?
- مَرْفوع
- مَنْصوب
- مَجْرور
- مَجْزوم
Tamamla: قَرَأْتُ ___ الجَديدَ.
- الكِتابُ
- الكِتابَ
- الكِتابِ
- كِتابٍ
Tamamla: هَذا ___ مُفيدٌ.
- كِتابٌ
- كِتابًا
- كِتابٍ
- الكِتابَ
Tamamla: ذَهَبْتُ إِلى ___.
- المَدْرَسَةُ
- المَدْرَسَةَ
- مَدْرَسَةٌ
- المَدْرَسَةِ
Belirsiz nasb hâlini hangi işaret gösterir?
- ــٌ
- ــٍ
- ــً
- ــُ
مَدارِسُ neden ne tenvin ne de kesre alır?
- bir fiildir
- gayr-i munsariftir
- bir ikildir
- bir edattır
كِتابُ الوَلَدِ ifadesinin 2. öğesi hangi hâldedir?
- مَجْرور
- مَرْفوع
- مَنْصوب
- مَجْزوم
كانَ sonrasında haber hangi hâli alır?
- مَرْفوع
- مَجْرور
- مَجْزوم
- مَنْصوب
Hangi kelime cümleyi tamamlar? Anlamı: “Hava güzeldi ve çocuklar mutluydu.” كانَ _____ جَميلًا وَالأَوْلادُ سُعَداءَ.
- الوَلَدُ
- المُعَلِّمُ
- الجَوُّ
- الحَديقَةِ
“Üç hâl” tablosunda “edattan sonra” (“Hâl” sütunu) hangi biçimle eşleşir?
- مَنْصوب
- مَرْفوع
- الحَديقَةِ
- مَجْرور
Bu kelime ne anlama gelir? مَجْرور
- fiilin öznesi
- hava, ortam
- cer hâli
- ref hâli
“hava, ortam” Arapçada nasıl denir?
- حَرْف جَرّ
- جَوّ
- خَبَر
- مَرْفوع
Bu kelimeye hangi Arapça tanım uyar? مَفْعول بِهِ
- ما يُخبر به عن المبتدأ
- من وقع عليه الفعل
- حال الهواء
- مثل في وإلى
Bu kelime ne anlama gelir? هُدوء
- isim cümlesinin öznesi
- doğrudan nesne
- edat
- sakin
Hangi kelime cümleyi tamamlar? Anlamı: “Öğretmen sakin bir şekilde cevap verdi ve cevabı tahtaya yazdı.” أَجابَ المُعَلِّمُ _____ وَكَتَبَ الجَوابَ عَلى السَّبّورَةِ.
- سَأَلَ
- كَلِمَةٍ
- بِهُدوءٍ
- مَعْنى
“Üç hâl” tablosunda “izafetin 2. öğesi” (“Belirsiz” sütunu) hangi biçimle eşleşir?
- حَديقَةٍ
- كِتابُ وَلَدٍ
- وَلَدٌ
- كِتابًا
Bu kelime ne anlama gelir? خَبَر
- isim cümlesinin öznesi
- edat
- fiilin öznesi
- haber, yüklem
“isim cümlesinin öznesi” Arapçada nasıl denir?
- فاعِل
- مَفْعول بِهِ
- مُبْتَدَأ
- جَوّ
Dersin tamamı; yazdırmaya, saklamaya ya da çevrimdışı tekrar etmeye hazır.