Arapça B2, ders 1: meçhul çatı (المبني للمجهول)

Arapça B2, ders 1: meçhul çatı (المبني للمجهول): temel bilgiler
Arapça B2, ders 1: meçhul çatı (المبني للمجهول) Daha fazlası için şuraya da göz at: Muslim Alim.
Edilgende işi yapanı gizleriz: كُتِبَ = “yazıldı”.
Ders hedefleri
- Geçmiş ve geniş zamanda edilgeni yap
- Fâili edilgen özneyle (نائب الفاعل) değiştir
- Ecvef fiilleri ele al (قيلَ, بيعَ)
Kelime bilgisi
- فُتِحَaçıldı
- كُتِبَyazıldı
- يُقْرَأُokunur
- اُسْتُقْبِلَkarşılandı
- قيلَsöylendi
- نائِب الفاعِلnâib-i fâil
- مَجْهولbilinmeyen
- قاعَةsalon
- خاصّözel
- زُيِّنَsüslendi
Okunacak metin
فُتِحَتِ المَكْتَبَةُ الجَديدَةُ أَمْسِ.
كُتِبَ عَلى بابِها: أَهْلًا بِالزُّوّارِ.
تُقْرَأُ فيها الكُتُبُ بِهُدوءٍ، وَيُسْتَقْبَلُ الأَطْفالُ في قاعَةٍ خاصَّةٍ.
وَقيلَ إِنَّ المَكْتَبَةَ سَتُزَيَّنُ بِالصُّوَرِ.
Çeviriyi göster
Yeni kütüphane dün açıldı.
Kapısında şöyle yazıldı: hoş geldiniz, ziyaretçiler.
Kitaplar orada sessizce okunur ve çocuklar özel bir salonda karşılanır.
Ve kütüphanenin resimlerle süsleneceği söylendi.
Açıklanan kural
Edilgen çatı (المَبْنِيّ لِلْمَجْهول), işi yapan belirtilmediğinde kullanılır. Mef'ûl özne olur (نائِب الفاعِل), merfû hâlde, ve fiil onunla uyum gösterir: كُتِبَتِ الرِّسالَةُ.\n• Geçmiş: ilk harfte damma, sondan bir önceki harfte kasra: كَتَبَ → كُتِبَ; فَتَحَ → فُتِحَ; عَلَّمَ → عُلِّمَ; اِسْتَقْبَلَ → اُسْتُقْبِلَ.\n• Geniş zaman: ön ekte damma, sondan bir önceki harfte fatha: يَكْتُبُ → يُكْتَبُ; يَفْتَحُ → يُفْتَحُ; يَسْتَقْبِلُ → يُسْتَقْبَلُ.\n• Ecvef fiiller: قالَ → قيلَ, باعَ → بيعَ; geniş zaman يُقالُ, يُباعُ.\nYalnızca doğrudan mef'ûlü olan fiiller edilgen olur. İşi yapanı belirtmek istiyorsan etken fiili tercih et.
| Fiil | etken geçmiş | edilgen geçmiş | etken geniş zaman | edilgen geniş zaman |
|---|---|---|---|---|
| كَتَبَ | كَتَبَ | كُتِبَ | يَكْتُبُ | يُكْتَبُ |
| فَتَحَ | فَتَحَ | فُتِحَ | يَفْتَحُ | يُفْتَحُ |
| عَلَّمَ | عَلَّمَ | عُلِّمَ | يُعَلِّمُ | يُعَلَّمُ |
| قالَ | قالَ | قيلَ | يَقولُ | يُقالُ |
| باعَ | باعَ | بيعَ | يَبيعُ | يُباعُ |
Etkileşimli problem
Her fiilin edilgen geçmişini yaz.
Yazma sırası sende
Bu hafta kasabanda olanlar hakkında beş edilgen cümle yaz (فُتِحَ, بُنِيَ, كُتِبَ…).
10 düzeltmeli çalışma kâğıdı
Bir alıştırma seç. Her cevap hemen, açıklamasıyla birlikte düzeltilir.
كَتَبَ fiilinin mâzi meçhul (edilgen geçmiş) biçimi nedir?
- كَتِبَ
- كُتَبَ
- كُتِبُ
- كُتِبَ
يَفْتَحُ fiilinin muzâri meçhul (edilgen şimdiki) biçimi nedir?
- يَفْتُحُ
- يُفْتِحُ
- يُفْتَحُ
- يُفَتِّحُ
Tamamla: ___ البابُ (kapı açıldı).
- فَتَحَ
- فُتِحَ
- يُفْتَحُ
- اِنْفَتَحَ
Tamamla: ___ الرِّسالَةُ (mektup yazıldı).
- كُتِبَتِ
- كُتِبَ
- كَتَبَتِ
- تُكْتَبُ
قالَ fiilinin meçhul (edilgen) biçimi nedir?
- قُلِبَ
- قُولَ
- قالَ
- قيلَ
باعَ fiilinin muzâri meçhul (edilgen şimdiki) biçimi nedir?
- يَبيعُ
- يُبيعُ
- يُباعُ
- يُبْاعُ
Meçhul (edilgen) çatıda mef'ûlün bih (belirtili nesne) ne olur?
- sebep nesnesi (mef'ûl leh)
- nâib-i fâil (نائب الفاعل), merfû
- cer hâli
- kaybolur
Mef'ûlü olmayan bir fiil meçhul yapılabilir mi?
- prensip olarak hayır
- evet, her zaman
- yalnızca muzâride
- yalnızca tesniyede
اِسْتَقْبَلَ fiilinin meçhul (edilgen) biçimi nedir?
- اِسْتَقْبَلَ
- اُسْتَقْبَلَ
- يُسْتَقْبَلُ
- اُسْتُقْبِلَ
يُقْرَأُ hangi etken fiile karşılık gelir?
- يُقْرِئُ
- يَقْرُؤُ
- يَقْرَأُ
- قَرَأَ
Bu kelime ne anlama gelir? كُتِبَ
- nâib-i fâil
- açıldı
- yazıldı
- karşılandı
Bu kelimeye hangi Arapça tanım uyar? خاصّ
- ما يقوم مقام الفاعل
- غير معروف
- غير عامّ
- جُعل جميلًا
“bilinmeyen” Arapçada nasıl söylenir?
- زُيِّنَ
- خاصّ
- يُقْرَأُ
- مَجْهول
“Etken ve edilgen” tablosunda “باعَ” için (“mâzi etken” sütunu) hangi biçim doğrudur?
- باعَ
- قالَ
- عَلَّمَ
- كَتَبَ
Bu kelime ne anlama gelir? قيلَ
- bilinmeyen
- söylendi
- açıldı
- okunur
Cümleyi hangi kelime tamamlar? Anlamı: “Ve kütüphanenin resimlerle süsleneceği söylendi.” _____ إِنَّ المَكْتَبَةَ سَتُزَيَّنُ بِالصُّوَرِ.
- أَهْلًا
- بِهُدوءٍ
- وَقيلَ
- تُقْرَأُ
“Etken ve edilgen” tablosunda “فَتَحَ” için (“muzâri etken” sütunu) hangi biçim doğrudur?
- يَفْتَحُ
- يَقولُ
- يُعَلِّمُ
- يَبيعُ
Cümleyi hangi kelime tamamlar? Anlamı: “Orada kitaplar sessizce okunur ve çocuklar özel bir salonda karşılanır.” تُقْرَأُ فيها الكُتُبُ بِهُدوءٍ، وَيُسْتَقْبَلُ الأَطْفالُ في _____ خاصَّةٍ.
- وَقيلَ
- بِالزُّوّارِ
- سَتُزَيَّنُ
- قاعَةٍ
Bu kelime ne anlama gelir? قاعَة
- söylendi
- salon
- nâib-i fâil
- süslendi
“nâib-i fâil” Arapçada nasıl söylenir?
- اُسْتُقْبِلَ
- نائِب الفاعِل
- خاصّ
- قاعَة
Dersin tamamı; yazdırmaya, saklamaya ya da çevrimdışı tekrar etmeye hazır.